İcatlar&Buluşlar

Sinema Sektörü ve Hanğisi 3B,3D,IMAX, XpanD ve RealD

Sinema Sektörü ve Hanği Teknoloji 3B,3D,IMAX,

XpanD ve RealD

 

Sinemada üçüncü boyut son günlerde teknoloji dünyasının en büyük keşiflerinden biri gfci gös­terilse de, gerçekte bu teknolojinin çok uzun bir geçmişi vardır. İlk olarak 1890’lı yıllarda geliştirilen bu teknoloji, filmi çekmek ve göstermek için gere­ken donanım ve süreçlerin yüksek maliyetleri nedeniyle çok yaygı ntaşamamıştırBu tarihlerde­ki 3B film sektöründeki bir diğer sorun da, 3D için standart bir biçim geliştirememesi olmuştur. Bu sorunlar nedeniyle 3B tim projeleri uzun bir süre için rafa kaldırılmıştır. 3D filmlerin sahneye yeniden çıkış denemeleri, Amerikan sinema sek­töründe 1950 lerde ve 80 lerde iki kez daha gerçekleşmiş olup; bu teknolojinin dünyaya bir türlü yayılamaması üzerine, bu denemeler başarısızlıga uğramıştır.

Günümüzde ise, özelikte bilgisayarlarla üç boyutlu grafik yarakalamanın kolaylaşması ve yüksek çözünürlüklü video standartlarının gelişmesiye 3D teknolojisi bütün dünyaya yayılmaya başlamıştır.

Özellikle 2009 yılında, 20 büyük bütçeli Amin 3 boyutlu olarak vizyona girmesi ve bu filmlerin iyi gişe hasılâtı yakalaması, ayrıca ik defa bir dizinin internet üzerinden 3D olarak yayınlanmaya başlaması; 3B teknolojisini yeniden sinemanın gündemine oturtmuştur.

Günümüzde 3B teknolojisine baktığımızda, 3 faklı 3B standardının yaygınlaştığını görebiliriz. Bu teknolojilerden en ucuz olanı ve günümüzde en yaygın olarak kullanılanı RealD 3D, 3B sistemidir. Bu sistemde steneoskopik görüntü (3 boyutlu görüntüyü kaydetmek ve derinlik hissi yaratmak için kullanılan görüntü tekniği), dairesel polarize ışık ile üretilmektedir. Dairesel polari­zasyon tekniğinin lineer polarizasyon tekniğine göre avantajı, karanlık ve bulanık sahnelerde daha iyi görüntü sağlamasıdır. Dairesel polari­zasyon tekniğinin bir diğer avantajı da, lineer po­larizasyon tekniğinde en iyi görüntüyü göre­bilmek için perdeye beli bir açıyla bakmak gere­kirken dairesel polarizasyon tekniğinde böyle bir ihtiyaç olmamasıdır. Real  3D sistemi, standart perdelerinde ekstra aydınlatma sağlayan projek­törlere sahip olduğu için karanlık sahnelerde daha iyi bir aydınlatma performansı sağlarken; bazı seyirderde 3B film izlerken karşılaşılan mide bulantısı gibi somnlann da önüne bu sayede geçer. Bu yöntem, ayrıca “subtle ghost­ing” adı verilen ve saniyedeki kare sayısını(fps) en az 3 katına çıkartan bir teknikle, perdedeki tit­remeyi azaltıp, stabil bir görüntü sağlar ve bu da 3B görüntülerin kalitesini artına bir etki yapar.

Sinemalarda sıklıkla kullanılan bir diğer 3B teknolojisi XpanD 3D olup, bu teknolojinin geçmişi 1920 lere dayanmaktadır. Bu yöntemde kullanılan gözlükler, likid kristal teknolojisine sa­hiptir. XpanD teknolojisinde 3B görüntü alternatif görüntü sıralama (alternate-frame sequencing) tekniği ile oluşturur. Bu teknikte; ilk görüntü sağ, ardından gelen görüntü gözlük yardımıyla sol göze yönlendirilir ve bu sürecin hızlı tekrarıyla beyin görüntüyü 3B olarak algılar.

XpanD 3D teknotoji aktif polarizasyon tekniğini kullanmakta olup, bu teknikte standart sinema perdelerinde ışık ve renk kayıplan yaşanır. XpanD 3D teknolojisi, aslen özel perdeler (gümüş perde) ve özel donanımlar (özel projeksi­yon cihazları) gerektirdiğinden, standart sinema salonlarına adaptasyonu zor ve pahalıdır. Birçok sinema salonunun özel donanımlar olmadan, XpanD 3D teknolojisini kullanması; bu teknikten alınan zevkin çok azalmasına neden olmaktadır.

Şu an sinemalarda kullanılan en yeni 3B teknolojisi ise IMAX 3D dir. IMAX 3D teknolojisi, üç formlu (çizgisel, dairesel ve aktif) polarizasyon tekniği kullanmakta olup,bu konudaki en gelişmiş standartır. Bu teknikte standart 35 mm’lik filmler yerine 70 mm’lik filmler kullanılmaktadır ve filmlere eski seleflerinden 10 kat fazla renk verilmektedir.

IMAX 3D’lende görüntü aktarmak için kullanılan 70 mm’lik filme ek olarak, ses de 35 mm’lik filmlede aktarılır ve sinemada görüntü ve sesin senkron bir şekilde oynatılması gerekir. IMAX lerde kullanılan özel projektörler sayesinde, 3B filmlerdeki en aydınlık ve net görüntü bu teknolojiyle elde edilir. Her ne kadar bu projektörlerle en net görüntüyü elde etmek mümkün olsa da, standarda uygun olmayan IMAX perdelerde görüntüde titreme olun bu da baş ağnsı ve mide bulantısına neden olur.

Bütün 3B teknolojileri karşılaştınldığı zaman, görüntü kalitesi ve gerçeklik hissi bakımından ra performans iyiden kötüye doğru IMAX, XpanD ve RealD olarak sıralanabilir. (standarda uyan duramlarda). Standarda uyulmayan salonlarda ise XpanD ve IMAX başarısız sonuçlar doğurmakta  olup, en iyi görüntü kalitesi rakiplerine nazaran RealD  elde edilebilmekledir. Şu an için Türkiye’de standartlara tam uyan XpanD teknolojisi yoktur ve IMAX salon ise 2 tanedir (IMAX salon sayısı az gibi görünse de Avrupa’da toplam 20 civan IMAX salon olduğu göz önüne alındığında bu sayının iyi bir rakam olduğu söylenebilir).

Bu nedenle, şu an ülkemizde 3B filmleri en yüksek kalitede izlemek zor gözükse de, RealD  sinemanın yeni boyutunu tatminkâr bir şekilde yaşamak ve sinema sektörünün nereye doğru gittiğini anlamak mümkündür.

 

 

 

 

 

 

 

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu